तुमचे केवायसी: तुमच्या ओळखीची त्यांची गुरुकिल्ली

पैसे आणि माहिती चोरी करण्यासाठी फसवणूकदार केवायसी आणि डाटा चोरीचा कसा फायदा घेतात

आपण सर्वांनी कदाचित हे अनुभवले असतील — कॉल्स, ईमेल्स, किंवा मेसेजेस जे सांगतात:
"तुमचे केवायसी कालबाह्य होत आहे. ते त्वरित अपडेट करण्यासाठी येथे क्लिक करा अन्यथा तुमचे खाते ब्लॉक केले जाईल

बिथरलेल्या अवस्थेत अनेक लोक लिंकवर क्लिक करतात, दस्तऐवज अपलोड करतात किंवा ओटीपी शेअर करतात — आणि नंतर त्यांना कळते की त्यांचा वैयक्तिक आणि आर्थिक डाटा चोरीला गेला आहे.

ही केवायसी आणि डाटा चोरी स्कॅम ची वास्तविकता आहे - जी डिजिटल आर्थिक फसवणूकीच्या वेगाने वाढणाऱ्या प्रकारांपैकी एक आहे.

केवायसी फसवणूक म्हणजे काय?

केवायसी (नो युवर कस्टमर) ही तुमची ओळख पडताळण्यासाठी बँक, ब्रोकर्स आणि आर्थिक संस्थांद्वारे वापरली जाणारी वैध प्रक्रिया आहे. तथापि, स्कॅमर्सनी विश्वसनीय संस्थांची तोतयागिरी करणे आणि संवेदनशील माहिती शेअर करण्यासाठी व्यक्तींची फसवणूक करण्यात प्राविण्य मिळवले आहे.

हे सामान्यपणे कसे होते हे येथे दिले आहे:

• तुम्हाला बँक, म्युच्युअल फंड वितरक, डिपॉझिटरी किंवा इतर आर्थिक संस्थांकडून असल्याचा दावा करणारा कॉल, एसएमएस किंवा ईमेल प्राप्त होतो.

• ते तुम्हाला चेतावणी देतात की तुमचे केवायसी अवैध आहे किंवा लवकरच कालबाह्य होत आहे, ज्यामुळे तातडीची भावना निर्माण होते.

• तुम्हाला लिंकवर क्लिक करण्यास, ओटीपी शेअर करण्यास, आयडी पुरावे अपलोड करण्यास किंवा तपशील भरण्यास ऑनलाईन सांगितले जाते.

• बनावट साईट किंवा ॲप तुमचा डाटा कॅप्चर करते - आणि काही तासांत किंवा दिवसांत, तुमचे पैसे किंवा ओळख धोक्यात येते.

स्कॅमर तुमचा केवायसी डाटा कसा वापरतात

फसवणूकदारांकडे तुमचे वैयक्तिक दस्तऐवज आणि माहिती असल्यानंतर, ते:

• तुमच्या नावावर फेक बँक किंवा ट्रेडिंग अकाउंट उघडा.

• तुमचे चोरीला गेलेले तपशील वापरून लोन, क्रेडिट कार्ड किंवा सिम कार्ड साठी अप्लाय करा.

• अनधिकृत व्यवहार किंवा विद्ड्रॉल अंमलात आणू शकतात.

• तुमचा डाटा डार्क वेब वर इतर सायबर गुन्हेगारांना विकू शकतात.

सिंगल केवायसी दस्तऐवज - आधार, पॅन किंवा अगदी कॅन्सल्ड चेक - तुमच्या संपूर्ण आर्थिक प्रोफाईलचा ॲक्सेस अनलॉक करू शकते.

चिंताजनक वास्तविकता

• केवायसी पडताळणी फसवणूकीत एका 73 वर्षीय महिलेची ₹2 लाखांची फसवणूक करण्यात आली.
  https://www.business-standard.com/finance/personal-finance/rs-2-lakh-kyc-update-scam-what-is-it-how-it-happened-and-how-to-avoid-it-124082800231_1.html

• आरबीआय आणि सेबी यांनी इन्व्हेस्टर्सना वारंवार सूचना दिल्या आहेत की त्यांनी कधीही अनधिकृत माध्यमांद्वारे केवायसी दस्तऐवज किंवा ओटीपी शेअर करू नयेत.

• अनेक प्रकरणांमध्ये, स्कॅमर्सनी निष्पाप इन्व्हेस्टर्सकडून डाटा काढण्यासाठी कंपनीच्या लोगोसह पूर्ण वैध वेबसाईट्स क्लोन केल्या आहेत.

केवायसी आणि डाटा थेफ्ट स्कॅमपासून स्वत:चे संरक्षण कसे करावे

1. एसएमएस, व्हॉट्सॲप किंवा ईमेलद्वारे प्राप्त केवायसी अपडेट लिंकवर कधीही क्लिक करू नका.

2. स्त्रोत पडताळा करा - त्याऐवजी तुमच्या बँक किंवा मध्यस्थीच्या अधिकृत ॲप किंवा वेबसाईटला थेट भेट द्या.

3. तुमचा पॅन, आधार किंवा कॅन्सल्ड चेक कधीही कॉल किंवा चॅटवर शेअर करू नका. कोणताही खरा प्रतिनिधी कधीही त्यांची मागणी करणार नाही.

4. आपत्कालीन परिस्थितीसाठी सतर्क राहा - "त्वरित कृती आवश्यक" मेसेजेस एक क्लासिक स्कॅम पॉलिसी आहेत.

5. कोणत्याही केवायसी विनंतीला प्रतिसाद देण्यापूर्वी मध्यस्थ सेबी-नोंदणीकृत आहे का ते तपासा: सेबी | मान्यताप्राप्त मध्यस्थ.

6. तुमच्या डिमॅट, बँक आणि म्युच्युअल फंड अकाउंटसाठी व्यवहार आणि लॉग-इन अलर्ट सक्षम करा - त्यामुळे तुम्हाला कोणत्याही संशयास्पद ॲक्टिव्हिटीबद्दल सूचित केले जाते.

7. तुमच्या आर्थिक संस्थेला आणि cybercrime.gov.in वर त्वरित कोणतीही डाटा चोरी रिपोर्ट करा.

शेवटचं पण महत्वाचं: तुमचा डाटा ही एक मालमत्ता आहे-त्याप्रमाणे त्याचे रक्षण करा

केवायसी हे तुम्हाला संरक्षित करण्यासाठी आहे - परंतु केव्हा जेव्हा ते सुरक्षित आणि सत्यापित चॅनेल्स द्वारे केले जाते. फसवणूकदार तुमच्यासाठी सर्वात महत्त्वाची असलेली गोष्ट : तुमची ओळख चोरण्यासाठी भीती आणि घाईवर अवलंबून असतात.

त्यामुळे, तुम्ही लिंकवर क्लिक करण्यापूर्वी किंवा दस्तऐवज अपलोड करण्यापूर्वी:

थांबा. विचार करा. पडताळा करा.

आत्मनिर्भर गुंतवणूकदार बना, कारण डिजिटल जगात, तुमची माहिती तुमची संपत्ती आहे.

तुमच्या मेहनतीने कमावलेल्या पैशांइतक्याच प्रमाणात त्याला संरक्षण मिळणे आवश्यक आहे.